Alles onder controle?

18 Mei, 2021 14:12

Heerlijk vind ik het om de touwtjes in handen te hebben en het gevoel van controle te ervaren. Maar er gebeuren nu eenmaal dingen in je leven die je niet in de hand hebt. Zo kreeg ik in december 2020 corona terwijl ik natuurlijk nét had bedacht wat ik op mijn werk allemaal wilde oppakken en een strakke planning had gemaakt voor mijn studie psychologie. Ik baalde enorm dat ik alles wat ik gepland had moest laten vallen. Liggend onder mijn dekentje op de bank dacht ik na over het onderwerp ‘controle’. Wat heeft balen eigenlijk voor zin? Wat in het werk/leven valt eigenlijk te beheersen? En hoe ga je het beste om met de dingen die buiten je macht liggen? Tijd voor een blog. – door Kitty van der Ploeg

Locus of control

De Amerikaanse psycholoog/onderzoeker Julian B. Rotter ontwikkelde over dit onderwerp een theorie: de locus of control. In zijn vroege onderzoek ontdekte hij dat mensen zich anders gedroegen bij verschillende taken of spelletjes, afhankelijk van of iemand geloofde dat zijn of haar succes afhing van vaardigheid of van geluk. Geloofden de deelnemers vooral dat hun succes afhing van hun vaardigheden, dan werkten ze hard en verbeterden ze zichzelf. Dit noemt Rotter de interne locus of control. Dachten ze dat het succes afhing van geluk, dan werkten ze niet hard en verbeterden ze niet. Dit noemt Rotter de externe locus of control.

Je kunt dus zeggen dat iemand met een interne locus of control gelooft dat hij zelf zijn eigen leven bepaalt. En dat iemand met een externe locus of control gelooft dat zijn leven wordt bepaald door externe factoren zoals de omgeving of het lot.

De focus verleggen

Wat voor mij goed werkt bij een onverwachte tegenslag is de focus verleggen naar de dingen die op dat moment wél te beïnvloeden zijn. Tegelijkertijd is het goed om je te realiseren dat je ook weer niet alles op je schouders hoeft te nemen (volledige interne locus of control). Sommige dingen komen, helaas, wel echt door een externe factor. Ook dat kun je echter weer van twee kanten bekijken. Je realiseren dat iets door een externe factor komt, kan ook rust geven: ‘Dit is niet aan mij’. Zaken waar je wél invloed op kunt uitoefenen zijn:

1. Je reactie. Je bepaalt zelf hoe je reageert en omgaat met een situatie. Stel dat je in een werksituatie terechtkomt die je niet fijn vindt. Je kunt je dan steeds verbijten, maar je kunt ook zelf actie ondernemen door bijvoorbeeld hierover in gesprek te gaan met je leidinggevende. Realiseer je dat er meer invloed uit te oefenen is dan je wellicht denkt. Als je denkt dat je geen of weinig macht hebt, bedenk dan hoeveel invloed één mug kan hebben in je slaapkamer. Je zorgt grotendeels zelf voor je eigen geluk, dus geloof in jezelf en wees proactief.

Je realiseren dat iets door een externe factor komt, kan ook rust geven: ‘Dit is niet aan mij’.

2.Jezelf oefenen in acceptatie. ‘Accepteer de dingen die niet je kunt beïnvloeden en niet kunt veranderen.’ Dit is natuurlijk gemakkelijker gezegd dan gedaan. Ikzelf blijf het soms lastig vinden om dingen te accepteren zoals ze zijn, maar er zijn veel tools die helpen! Mij helpt het bijvoorbeeld om te relativeren en toch te zoeken naar mogelijkheden. Toen ik corona kreeg was dit bijvoorbeeld een hele helpende gedachte: ‘natuurlijk is het vervelend dat ik dingen nu moet laten liggen, maar ik ben niet ernstig ziek en op het werk zullen ze het vast wel redden.’

Werkt relativeren in je hoofd niet en blijf je gefrustreerd en piekeren? Schrijf dan eens wat feiten op. Feitelijke informatie over zaken waar je wel invloed op hebt, bijvoorbeeld de keuzes die je maakt, wat je eet, hoe je naar jezelf kijkt. En dingen die buiten je macht liggen: het weer, je leeftijd, hoe de wereld is georganiseerd. En lees dat vervolgens hardop voor jezelf voor. Dit helpt je om het verschil te zien tussen de realiteit en wat er allemaal in je hoofd speelt.

Mijn advies: ga voor een middenweg. Werk vooral aan een interne locus: je kunt meer controleren dan je denkt. Maar vergeet niet dat soms ook de externe locus een rol speelt: je mag de dingen loslaten die je niet kunt beïnvloeden. Onderscheid deze van elkaar en focus je op hetgeen binnen je macht ligt.

Coaching of psychologische begeleiding

Mocht je in je werk of studie problemen ervaren met dit onderwerp, moeite hebben met plannen of op een andere manier vastlopen, neem dan contact met ons op via 020-6097700 of receptie@dijkenvanemmerik.nl. Wij helpen je graag verder, bijvoorbeeld met coaching of psychologische begeleiding.

Bron: Psychology, eight edition, Peter Gray en David F. Bjorklund

Positieve faalangst: de kracht van onzekerheid >