Inspirerend: de creativiteit van countryzangeres Mary Gauthier

18 Juli, 2018 07:59
[Dit interview van Flores met Mary Gauthier verscheen eerder in het boekje 'Leven het tweede leven']

Toen ik zelf in een verdrietige fase van mijn leven was, ontdekte ik de muziek van countryzangeres Mary Gauthier. Mary maakt muziek die heel verdrietig is en tegelijkertijd verlichting biedt. Ik reis af naar Eindhoven voor een interview met haar in de bijkamer van De Kapel, de kerk waar zij die avond optreedt. Ik wil graag van haar horen hoe zij verbinding met het gewone leven en de mensen om haar heen houdt. Want Mary heeft het niet gemakkelijk gehad. Als je naar haar muziek luistert hoor je wat zij heeft meegemaakt: verslaving en een ongelukkige jeugd in een omgeving die weinig kansen bood. 
 

DSC00556

En natuurlijk: in ieder leven komen momenten van verdriet en eenzaamheid voor. Harten breken altijd, het goede daarvan is dat je daardoor zeker weet dat je er één hebt. En wat doe je dan? Mary Gauthier zegt het aan het einde van haar concert: ‘je moet je hart voelen. En dan wachten. Niet ontkennen maar het verdriet omarmen. Met dat loodzware, dieptreurige gevoel was ik op het station van Glasgow. Overal sporen, treinen, seinen en een loodgrijze lucht. En toen bedacht ik: er komt altijd weer een andere trein. Zo werkt het brein van de songwriter’ (Another train is het laatste, troostende nummer van haar recent uitgebrachte cd).

Ontvangst

Voor het interview start, zorgt Mary voor koffie. Ook voor vriend Huub, die mee is gekomen voor het maken van de foto’s. En ik, als zenuwachtige interviewer / fan wordt gerustgesteld, zodat we geconcentreerd kunnen praten. ‘Ik ben blij dat ik nog leef,’ steekt Mary van wal. ‘Mijn opvoeding, daar zijn eigenlijk geen woorden voor. Ik ben geadopteerd. Mijn moeder kwam uit de hel en mijn vader kon weinig anders dan schreeuwen en drinken. Niet verbonden te zijn met de mensen om mij heen, vind ik nog steeds het ergste. Die wond heb ik als kind opgelopen. Ik was alleen. Niet eens verlaten, gewoon simpelweg volledig alleen. En dat in een onveilige omgeving waarin je jezelf niet eenvoudig staande houdt. Wat doe je dan als kind? Je sluit je af of raakt diep en volledig beschadigd.’

Cel

‘Ik liep weg, begon zelf te drinken en heroïne te gebruiken. Als puber was ik al verslaafd, ik ben vaak gearresteerd voor dronkenschap. En ook voor autodiefstal en andere kleinere vergrijpen. Ook wel eens de staat uitgezet, kon ik kiezen tussen gevangenschap of de staat uit….ik koos het laatste. Jaren later heb ik er opgetreden voor een goed doel, full circle.’

‘Maar wat doe je als kansarme jongere? Ik had geen geld, geen opleiding. Ik kwam in een broodjeszaak terecht, kon iemand met geld overtuigen om in die zaak te investeren, te gaan verbouwen, er iets van te maken. En dat ging goed – ik bleek iets moois te kunnen creëren. Een sfeer te kunnen scheppen waar mensen zich bij thuis voelen; dat talent had ik dus kennelijk. Het was een bijzondere zaak en het liep als een tierelier. In totaal heb ik in de loop der tijd drie zaken gehad, een sandwich restaurant, een Louisiana Style restaurant, en een Clam Shack on the Beach, in Boston.’

Sleur

‘Er was één probleem: ik haatte dat restaurant. Het opbouwen kon ik goed, dat was creatief. Dat heb ik dus drie keer gedaan. Maar daarna … Het geheel draaiende houden, met personeel omgaan, de sleur – allemaal niet aan mij besteed. Maar ik wist niet hoe ik er uit kon stappen. Het gebruik, drank en heroïne, moest ook wel, het was niet eens een vlucht, het was medicatie omdat het toelaten van gevoel te overweldigend voor me zou zijn.’

‘Op mijn 27e werd ik weer eens wakker in de cel, opgepakt dit keer voor dronkenschap in het verkeer, dat was een jaar nadat ik ook al eens een overdosis dope had gebruikt. Maar op deze dag wist ik dat ik zo niet door kon. Sindsdien heb ik geen druppel meer gedronken en niets meer gebruikt. Dat is nu 24 jaar geleden, wat vind je daarvan?’

‘Als je terugkeert na een overdosis, dan keer je terug uit de dood. En zo voelt het nog steeds: het is een wonder dat ik nog leef. Maar hoe dan ook: er was opnieuw een kans. Er is altijd, altijd nog weer een kans. Muziek werd mijn redding. Ik heb altijd heel veel gelezen, ik kom om in de boeken en ik ben zelf gaan schrijven. Om die woorden op toon te zetten, daar muziek bij te maken – het is moeilijk te beschrijven hoe zo iets gaat. Maar daarmee heb ik mezelf gevonden. Eerst de verhalen, toen de gitaar. Zo heb ik mezelf opnieuw uitgevonden, mezelf geheeld. Ik merkte bovendien dat ik er anderen mee kon raken. Door creativiteit te gebruiken kon ik wel mijn gevoel toelaten, ik kon het omzetten, er iets mee doen.’

Verhalen

‘Ik maak verhalen. Ik druk uit wat ik voel, het begint met een beeld, een verhaal. Ik kom uit de Mississippidelta…. Weet je dat daar de blues is ontstaan? En country? En christelijke gospel? En weet je waarom? Omdat het er zo onvoorstelbaar treurig is. De mensen zijn arm, niet erg ontwikkeld, zeg maar dom, ze hebben geweren, het klimaat is verschrikkelijk – dan maak je hele verdrietige muziek. En het zingen van verdrietige muziek, daar word je vrolijk van. Of vrolijk: het gaat om verbondenheid. Om wat wij als mensen voor elkaar voelen en betekenen.’

Samen

‘Ik wil leven op een manier zoals ik die goed vind, volgens mijn eigen waarden. Ik wil zoeken naar verbinding. Dat is dus niet toeren met een bus en lekker belangrijk zijn als artiest. Want dan wordt het een nieuw restaurant met twintig man personeel. Ik wil omgaan met mensen die ik gaaf vind en daar vind je er niet zo veel van. Vijf of zes. Zoals nu, ik reis rond nu met de Italiaanse vioolspeler Michele Gazich en een paar mensen die de toer organiseren. Met hen voel ik mij verbonden, daardoor heb ik de energie om goed voor de zaal te staan. Ook de sound engineer is belangrijk, zoals Jorrit vanavond, in deze kerk: dan moet hij zijn werk goed doen. Hij is gelijkwaardig, ook al is het iedere avond iemand anders bij een andere zaal. Je maakt daar kennis mee zodat hij het ook zo goed mogelijk kan doen.’

Applaus

‘En dan druk ik uit wat ik uit wil drukken. Zonder playlist die ik van te voren heb opgesteld: alles gaat op gevoel. Het maakt me ook niet uit wat mensen ervan vinden, tenminste, het is natuurlijk fijn dat ik succes heb, daardoor eet ik goed, heb ik fijne hotelkamers. Maar als mensen het niet mooi vinden: prima. Dan ben ik niet beledigd. Ik zing niet om in de smaak te vallen maar omdat ik iets van mezelf uitdruk. En ik wil voelen dat dat aankomt. Tegenwoordig durf ik ook applaus in ontvangst te nemen. Zoals gisteren, er was een staande ovatie, mensen keken blij. Vroeger dook ik dan snel weg, buiging en van het podium af. Nu sta ik rechtop en ontvang ik het, dat is een heel rijk en ook spannend gevoel. Soms maak ik er een foto van.’

Dit moment

‘Mijn laatste cd, Trouble and Love, was zwaar om te maken. Al mijn muziek heeft met mijn eigen leven en emoties te maken, dit album kwam tot stand nadat ik verlaten was door mijn ex-partner. When a woman goes cold, het openingsnummer: alleen een vrouw kan zo koud worden en dan is er nooit een weg terug. Ik heb dat zelf niet, ik ben denk ik iets mannelijker ingesteld. Te worden verlaten, is voor mij, door mijn jeugd, het aller-moeilijkst: dat rijt alles open. En natuurlijk heb ik ervan geleerd: hoe ik met mijn woede kan omgaan, in dit geval. Ik ben er nog niet, ik weet dat er another train kan komen, als ik er aan toe ben. Nu ben ik dat nog niet. Nog steeds moving on through the pain.’

Toekomst

‘Ik maak geen plannen. Ik vind dat mijn songs alleen maar beter aan het worden zijn dus ik wil graag nog vele jaren zo door: op toernee gaan zoals ik dat nu doe, kleinschalig qua organisatie. Niet voor wat betreft zalen, overigens, ik heb wel voor 5000 man opgetreden. Ook mooi. De zaken zelf in de hand houden, de durf hebben om nieuwe vormen te zoeken, daar wil ik aan vasthouden. Iedere cd is anders, iedere tour is anders.’

Lessen

‘Ik heb wel en geen lessen voor anderen. Dat jij dit boek maakt, vind ik goed van je. Mensen hebben inspiratie nodig, inspiratie om te durven. Het maakt niet zoveel uit wát je durft, áls je maar durft. Je eigen gebroken hart voelen: soms heb je daar alle moed voor nodig die je bezit. Maar als je die moed bezit, kun je ook jezelf opnieuw uitvinden. Niemand hoeft in een sleur te blijven hangen als hij of zij dat niet wil. Niemand hoeft zichzelf te verdoven. Dus ik hoop dat jouw boek daaraan bijdraagt: meer durf. En bij mij is creativiteit de essentiële sleutel. Zonder creativiteit, zonder het vermogen om verhalen te maken en daar weer muziek bij, gaat het bij mij niet. Creativiteit – en verbondenheid. Eerst met mijn eigen gevoel, dan met mijn muziek, dan met de mensen met wie ik het maak. En als dat goed zit, komt het ook aan bij de mensen die naar me willen luisteren.’

DSC00544

‘Wat ik doe om verbinding met het leven van alledag te houden? Ik zeg ja tegen jou! Je mailt mij, uit het niets, met een vraag en dan zeg ik ja. Als je een raar figuur was geweest, had ik je altijd nog kunnen wegbonjouren. En zo zeg ik ja tegen meer dingen in het leven, ja is gewoon beter dan nee.’

En met dat verraderlijk simpele inzicht eindigde ons gesprek. Daarna trad zij nog anderhalf uur op. Waarbij de muziek mij raakte, bij Mercy now tot tranen toe.
Direct na het optreden verliet ze het podium om voor de signeertafel te gaan staan en bleef zij nog een tijd geanimeerd met haar toehoorders praten. Als fan had ik een fantastische avond. Maar tegelijkertijd was de avond leerzaam voor mij als arbeidspsycholoog. Mary leerde me hoe creativiteit haar hielp om een tweede leven op te bouwen. Hoe zij een sleutel heeft gevonden waarmee zij haar eigen verdriet zo kan omzetten dat zij er anderen mee helpt. Stoer.’

Meer weten over deze bijzondere zangeres? Bezoek Mary Gauthiers website, met links naar haar Facebook-pagina, Instagram, Twitter en YouTube-kanaal.

Op onze eigen social media-kanalen hebben we deze week (18-25 juli) een actie waar je het inspiratieboekje kunt winnen met daarin onder andere dit interview en ruim 100 koersveranderende tips. Bestellen kan natuurlijk ook, via deze pagina: Bestelformulier 'Leve het tweede leven'.

< De 50-plusser op de arbeidsmarkt. Hoe staat het er anno 2018 voor? Wereldkampioen! En nu? >